مرتضى مطهرى
189
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
خلق كرد به نام گيومرد ( كيومرث ) كه نمونهء نوع بشر بود . آنگاه اهريمن به آفريدگان او حمله برد و عناصر را بيالود و حشرات و هوام ضارّه را بيافريد . اوهرمزد در پيش آسمان خندقى كند . اهريمن مكرر حمله كرد و عاقبت گاو و گيومرد را بكشت اما از تخمهء گيومرد كه در دل خاك نهفته بود چهل سال بعد گياهى رست كه اولين زوج آدمى به اسم مشيگ و مشيانگ از او بيرون آمد . دورهء آميزش نور و ظلمت كه آن را گميزشن گويند شروع شد . انسان در اين جنگ خير و شر به نسبت اعمال نيك يا بد خود از ياران نور يا از اعوان ظلمت شمرده مىشود . » « 1 » اكنون باز گرديم به اصلاحات زردشت . همهء كسانى كه زردشت را يك شخصيت حقيقى و تاريخى مىدانند اعتراف دارند كه زردشت در جامعهء خود اصلاحات اقتصادى و اعتقادى و اجتماعى به عمل آورد . اصلاحات زردشت يكى در ناحيهء منع پرستش ديوان است . زردشت تنها به پرستش اهورامزد دعوت مىكرده است و ديوان را پليد و ملعون و غيرقابل پرستش مىدانسته است . زردشت قربانى گاو و هر حيوان ديگر را منع كرده است . دومزيل در مقالهاى كه در كتاب تمدن ايرانى دارد مىنويسد : « اصلاح زردشت تمام و كمال است . وى طريقهء جديدى براى تشكيلات اجتماعى نياورده ولى جنبهء اقتصادى اصلاح او بسيار قوى است . در حال حاضر عموماً عقيده دارند كه اصلاحات زردشت موقعى صورت گرفته كه عدهاى از اقوام آريايى از حالت صحراگردى به حالت شهرنشينى و ده نشينى درمىآمدند و چريدن گلهها در روى مراتع نامعلوم را به چريدن در روى زمينهاى مخصوص به هر قوم و قبيله مبدل نموده بودند . به همين دليل براى گاو نر و ماده يك نوع احترام مخصوص ، احترام مذهبى قائل شده بودند . مثلًا كود حيوانى در تشكيلات جديد شهرنشينى و ده نشينى اهميت خاص پيدا كرده و حتى ادرار گاو به درجهء مواد پاك و پاك كننده ارتقاء يافته است . » « 2 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 168 و 169 . ( 2 ) . همان ، ص 86 و 87 .